فولاد 1.3343 یکی از پرکاربردترین فولادهای تندبر برای ساخت مته، فرز، قلاویز، تیغه، ابزار خان‌کشی و قطعات سردکار مقاوم به سایش است. این گرید در بازار با نام‌های M2، HS6-5-2C، SKH51، S600 و فولاد خشکه هوایی 3343 نیز شناخته می‌شود. ترکیب متعادل تنگستن، مولیبدن، وانادیوم و کروم به آن کمک می‌کند پس از عملیات حرارتی، سختی لبه و مقاومت سایشی خود را هنگام برش با سرعت و دمای بالاتر حفظ کند.

استعلام قیمت و موجودی فولاد 1.3343
برای بررسی موجودی میلگرد، تسمه و قطعات برش‌خورده M2، کشور سازنده، وضعیت تحویل و دریافت مشاوره فنی با مهندسی فولاد ابزار البرز تماس بگیرید:

☎️ 02166674993 | 02166672793 | واتس‌اپ: 09909590413

چرا فولاد M2 تندبر انتخاب استاندارد ابزارسازی است؟

ابزار برش فقط به سختی بالا نیاز ندارد. لبه ابزار باید در برابر سایش مقاوم باشد، زیر فشار خرد نشود و با بالا رفتن دمای تماس، سریع نرم نشود. فولاد M2 تندبر این ویژگی‌ها را به‌شکل متعادلی کنار هم قرار می‌دهد؛ به همین دلیل در بسیاری از کاربردهای عمومی و حرفه‌ای ابزارسازی، نقطه شروع مناسبی برای انتخاب گرید HSS محسوب می‌شود.

تنگستن و مولیبدن در تشکیل کاربیدهای سخت و حفظ سختی گرم نقش دارند، وانادیوم مقاومت سایشی و پایداری لبه را تقویت می‌کند و کروم به سختی‌پذیری کمک می‌کند. نتیجه، فولادی است که پس از سختکاری و تمپر صحیح می‌تواند معمولاً به سختی حدود 62 تا 65 راکول C برسد و در عین حال، چقرمگی مناسب‌تری نسبت به بسیاری از گریدهای بسیار پرآلیاژ یا کبالت‌دار داشته باشد.

مشخصه	اطلاعات فنی
شماره متریال	1.3343
نام استاندارد EN	HS6-5-2C
معادل رایج AISI	M2 یا M2 reg. C
معادل نزدیک JIS	SKH51
نام‌های تجاری شناخته‌شده	BÖHLER S600، Dörrenberg DMO5 و SIJ SIRAPID 3343
خانواده فولاد	فولاد تندبر تنگستن–مولیبدن‌دار
ویژگی غالب	تعادل سختی گرم، مقاومت سایشی، استحکام فشاری و چقرمگی
کاربرد اصلی	ابزارهای برشی، ابزارهای فرم‌دهی سرد و قطعات مقاوم به سایش

نکته فنی: M2، SKH51 و نام‌های تجاری مانند S600 در بازار به‌عنوان معادل‌های فولاد 1.3343 استفاده می‌شوند، اما ترکیب دقیق، روش ذوب و شرایط تحویل هر کارخانه می‌تواند متفاوت باشد. در سفارش ابزارهای حساس، شماره ذوب و سرتیفیکت کالا باید با نقشه و استاندارد پروژه تطبیق داده شود.

ترکیب شیمیایی فولاد 1.3343

ترکیب شیمیایی این گرید برای ایجاد کاربیدهای سخت و پایدار طراحی شده است. برخلاف گریدهای کبالت‌دار مانند M35، در ترکیب استاندارد M2 کبالت عنصر اصلی نیست؛ به همین دلیل 1.3343 معمولاً تعادل اقتصادی‌تر و عمومی‌تری میان کارایی برش، چقرمگی و قابلیت سنگ‌زنی ایجاد می‌کند.

عنصر	مقدار اسمی یا متداول	نقش اصلی
کربن (C)	حدود 0.90 درصد	ایجاد سختی و تشکیل کاربیدهای مقاوم
کروم (Cr)	حدود 4.00 تا 4.15 درصد	افزایش سختی‌پذیری و پایداری ساختار
مولیبدن (Mo)	حدود 4.95 تا 5.00 درصد	بهبود سختی گرم و مقاومت در برابر نرم‌شدن
وانادیوم (V)	حدود 1.80 تا 1.90 درصد	تشکیل کاربیدهای سخت، افزایش مقاومت سایشی و پایداری لبه
تنگستن (W)	حدود 6.20 تا 6.60 درصد	حفظ سختی در دمای بالا و تقویت عمر لبه برش
سیلیسیم (Si)	حداکثر حدود 0.45 درصد	اکسیژن‌زدایی و کمک به استحکام
منگنز (Mn)	حداکثر حدود 0.40 درصد	کمک به سختی‌پذیری و کنترل ساختار

مقادیر جدول، اعداد اسمی و متداول در دیتاشیت‌های معتبر هستند و ممکن است براساس استاندارد کارخانه یا روش تولید کمی تغییر کنند. برای ابزارهای دقیق، فقط نام M2 کافی نیست و کنترل آنالیز واقعی محموله اهمیت دارد.

خواص فنی و وضعیت تحویل فولاد M2

خواص نهایی فولاد 1.3343 به کیفیت ذوب، اندازه مقطع، ساختار کاربیدی و چرخه عملیات حرارتی وابسته است. این فولاد برای ماشین‌کاری اولیه معمولاً به‌صورت آنیل نرم تحویل می‌شود. بعضی کارخانه‌ها مقاطع سختکاری و تمپرشده را نیز با شرایط مشخص عرضه می‌کنند که باید سختی و قابلیت ماشین‌کاری آن‌ها پیش از سفارش تأیید شود.

ویژگی	مقدار یا وضعیت متداول
سختی در حالت آنیل	حداکثر حدود 269 تا 280 HB، بسته به کارخانه
سختی پس از سختکاری و تمپر	معمولاً حدود 62 تا 65 HRC، متناسب با چرخه و کاربرد
چگالی	حدود 8.1 گرم بر سانتی‌متر مکعب
مدول الاستیسیته	حدود 217 تا 219 گیگاپاسکال
سختی گرم	بالا؛ مناسب حفظ لبه در دمای برش
مقاومت سایشی	بالا
استحکام فشاری	بالا و مناسب ابزارهای تحت فشار
ماشین‌کاری در حالت آنیل	متوسط؛ نیازمند ابزار و پارامتر مناسب
مقاومت خوردگی	پایین؛ این گرید ضدزنگ نیست

کاربردهای فولاد خشکه هوایی 1.3343

مهم‌ترین کاربرد 1.3343 ساخت ابزارهایی است که لبه آن‌ها زیر فشار، اصطکاک و گرمای ناشی از برش قرار می‌گیرد. این فولاد علاوه بر ابزارهای براده‌برداری، در برخی ابزارهای سردکار نیز استفاده می‌شود.

مته‌های مارپیچ و مته‌های صنعتی: برای سوراخ‌کاری فولاد و آلیاژهای قابل ماشین‌کاری
فرز انگشتی و ابزارهای فرزکاری: برای حفظ لبه در سرعت برش متوسط تا بالا
قلاویز و حدیده: در ابزارهای ایجاد رزوه داخلی و خارجی
برقو و ابزار خان‌کشی: برای عملیات دقیق با لبه‌های متعدد
تیغه اره و سگمنت‌های برشی: در برش فلز و برخی ابزارهای صنعتی
تیغه و چاقوی صنعتی: برای کاربردهایی که مقاومت سایشی و پایداری لبه اهمیت دارد
ابزار دنده‌زنی: مانند هاب، ابزار شیپینگ و ابزارهای فرم‌دهی دندانه
سنبه، پانچ و قالب‌های سردکار: برای برش، فرم‌دهی و اکستروژن سرد با فشار بالا
ابزارهای نجاری و ماشین‌کاری چوب: شامل تیغه‌ها و ابزارهای برشی مقاوم
قطعات مقاوم به سایش: در کاربردهایی که استحکام فشاری و ثبات ابعادی مهم است

راهنمای انتخاب: اگر ابزار در سرعت بسیار بالا، دمای برش شدید یا تماس طولانی با متریال سخت کار می‌کند، M2 همیشه بهترین گزینه نهایی نیست. در این شرایط باید گریدهای کبالت‌دار، فولادهای پودری یا ابزارهای کاربیدی نیز از نظر عمر، هزینه سنگ‌زنی و ریسک شکست مقایسه شوند.

مقاطع فولاد 1.3343 قابل سفارش

فولاد M2 بسته به کارخانه و موجودی بازار در شکل‌های مختلف عرضه می‌شود. از آنجا که ابعاد و وضعیت تحویل فولادهای تندبر می‌تواند میان برندها تفاوت زیادی داشته باشد، موجودی دقیق هر مقطع باید در زمان سفارش استعلام شود.

نوع عرضه	وضعیت قابل بررسی	نکته سفارش
میلگرد 1.3343	گرد در قطرها و طول‌های مختلف	قطر، سطح و کشور سازنده براساس موجودی اعلام می‌شود
تسمه و فلت M2	مقاطع تخت برای ساخت تیغه، پانچ و ابزار	ضخامت، عرض و طول باید دقیق اعلام شود
ورق، پلیت یا بلوک	قابل بررسی براساس برند و برنامه تولید کارخانه	امکان تأمین همه ابعاد در هر زمان یکسان نیست
قطعه برش‌خورده	برش از مقطع موجود مطابق طول یا تعداد سفارش	تلرانس برش و پرت محاسباتی پیش از ثبت سفارش مشخص می‌شود
وضعیت تحویل	عمدتاً آنیل نرم؛ نوع سختکاری و تمپرشده حسب موجودی	سختی واقعی باید در پیش‌فاکتور و سرتیفیکت تأیید شود
خدمات جانبی	برش، بارگیری، ارسال و ارائه سرتیفیکت	خدمات براساس ابعاد، وزن و مقصد هماهنگ می‌شود

برای برآورد اولیه وزن میلگرد یا تسمه می‌توانید از صفحه محاسبه وزن فولاد استفاده کنید. وزن نهایی سفارش باید پس از تأیید ابعاد واقعی و تلرانس مقطع محاسبه شود.

قیمت فولاد 1.3343 چگونه محاسبه می‌شود؟

قیمت فولاد 1.3343 به دلیل درصد بالای عناصر آلیاژی، نوسان ارز و تفاوت کیفیت تولید، عدد ثابتی ندارد. قیمت یک میلگرد آنیل معمولی را نمی‌توان بدون بررسی برند، روش ذوب، ابعاد و سرتیفیکت با یک مقطع ESR یا قطعه سختکاری‌شده مقایسه کرد.

کشور سازنده و برند: کیفیت متالورژیکی و اعتبار کارخانه روی قیمت اثر دارد.
روش ذوب: نوع معمولی، ذوب مجدد ESR و میزان یکنواختی کاربیدها یکسان نیست.
مقطع و ابعاد: قطر، ضخامت، عرض، طول و موجودی سایز روی قیمت نهایی اثر می‌گذارد.
وضعیت تحویل: آنیل، سختکاری و تمپرشده یا سطح ماشین‌کاری‌شده قیمت متفاوتی دارد.
مقدار سفارش: وزن کل، تعداد قطعات و پرت ناشی از برش در محاسبه لحاظ می‌شود.
سرتیفیکت و آزمون‌ها: نیاز به گواهی آنالیز، سختی یا کنترل‌های تکمیلی باید از ابتدا اعلام شود.
برش و ارسال: هزینه خدمات، بسته‌بندی، بارگیری و شهر مقصد جداگانه محاسبه می‌شود.

برای استعلام دقیق، بهتر است نوع مقطع، تمام ابعاد، تعداد یا وزن، کاربرد ابزار، سختی هدف، برند ترجیحی و شهر مقصد را اعلام کنید. این اطلاعات علاوه بر قیمت‌گذاری، به تشخیص مناسب‌بودن M2 برای پروژه کمک می‌کند.

عملیات حرارتی فولاد 1.3343

عملیات حرارتی M2 حساس‌تر از فولادهای کم‌آلیاژ است. پیش‌گرم مرحله‌ای، زمان نگهداری کوتاه و کنترل‌شده در دمای آستنیته، روش کوئنچ و تمپر چندمرحله‌ای روی سختی، آستنیت باقیمانده، اعوجاج و عمر ابزار اثر مستقیم دارند. جدول زیر بازه‌های عمومی دیتاشیت‌های معتبر را نشان می‌دهد و جایگزین دستورالعمل اختصاصی کارخانه یا متخصص عملیات حرارتی نیست.

مرحله	دمای عمومی	روش و هدف
آنیل نرم	حدود 770 تا 860 درجه سانتی‌گراد	سردکردن بسیار آهسته در کوره برای دستیابی به قابلیت ماشین‌کاری بهتر
تنش‌زدایی	600 تا 650 درجه سانتی‌گراد	پس از ماشین‌کاری سنگین، نگهداری کنترل‌شده و سردکردن آهسته
پیش‌گرم مرحله اول	حدود 450 تا 600 درجه سانتی‌گراد	کاهش شوک حرارتی و یکنواخت‌شدن اولیه دما
پیش‌گرم مرحله دوم و سوم	حدود 850 و 1050 درجه سانتی‌گراد	آماده‌سازی یکنواخت قطعه برای ورود به دمای سختکاری
آستنیته و سختکاری	معمولاً حدود 1180 تا 1230 درجه سانتی‌گراد	انتخاب دما و زمان براساس مقطع، سختی هدف و دیتاشیت کارخانه
کوئنچ	روغن، هوا، گاز فشرده یا حمام گرم 500 تا 550 درجه	انتخاب محیط برحسب هندسه، ابعاد و ریسک ترک یا اعوجاج
تمپر	معمولاً 540 تا 570 درجه سانتی‌گراد	سه مرحله تمپر توصیه می‌شود؛ زمان هر مرحله طبق دیتاشیت و مقطع تعیین شود

بازه دقیق سختکاری میان دیتاشیت‌ها متفاوت است؛ برای مثال بعضی دستورالعمل‌های M2 بازه 1180 تا 1230 درجه را ارائه می‌کنند و دیتاشیت جدید BÖHLER S600 محدوده 1100 تا 1210 درجه را ذکر می‌کند. به همین دلیل استفاده از یک دمای ثابت برای تمام برندها و ابعاد قابل‌اعتماد نیست.

توجه: نگهداری بیش از حد در دمای سختکاری می‌تواند رشد دانه، افزایش آستنیت باقیمانده، کاهش چقرمگی یا آسیب ساختاری ایجاد کند. تمپر باید بلافاصله پس از کوئنچ و مطابق سختی هدف انجام شود؛ سه سیکل تمپر برای M2 در بسیاری از دیتاشیت‌ها توصیه شده است.

نکات ماشین‌کاری، سنگ‌زنی و پوشش‌دهی M2

ماشین‌کاری اصلی بهتر است در حالت آنیل انجام شود. پس از سختکاری، عملیات نهایی معمولاً به سنگ‌زنی، وایرکات یا EDM محدود می‌شود. در سنگ‌زنی باید حرارت موضعی کنترل شود؛ سوختگی سنگ‌زنی یا تمپر موضعی می‌تواند سختی سطح را کاهش دهد و ترک‌های ریز ایجاد کند.

پس از EDM نیز بهتر است لایه بازپخت‌شده یا لایه سفید سطح با پرداخت مناسب برداشته شود و در ابزارهای حساس، نیاز به تنش‌زدایی یا تمپر تکمیلی بررسی شود. فولاد 1.3343 پایه مناسبی برای پوشش‌های PVD و CVD است، اما سختی زیرلایه، دمای فرایند پوشش و کیفیت آماده‌سازی سطح باید با پوشش انتخابی هماهنگ باشد.

تفاوت فولاد M2 با M35 و T1

معیار انتخاب	M2 یا 1.3343	M35 یا 1.3243	T1 یا 1.3355
سامانه آلیاژی	تنگستن–مولیبدن–وانادیوم، بدون کبالت اسمی	مشابه M2 با حدود 5 درصد کبالت	تنگستن بالا، حدود 18 درصد، بدون مولیبدن اسمی
سختی گرم	بالا و مناسب ابزارهای عمومی	بالاتر برای دمای برش و سرعت بیشتر	بالا و مناسب ابزارهای تندبر کلاسیک
چقرمگی و تحمل ضربه	متعادل و معمولاً انتخاب مطمئن‌تر برای کاربرد عمومی	نیازمند کنترل بیشتر در کاربردهای ضربه‌ای	خوب، اما انتخاب به نوع ابزار و ساختار متالورژیکی وابسته است
سنگ‌زنی و ساخت ابزار	متعادل‌تر	معمولاً دشوارتر و پرهزینه‌تر	قابل‌قبول، با وزن و درصد تنگستن بالاتر
هزینه نسبی	اقتصادی‌تر برای کاربرد عمومی HSS	بالاتر به دلیل کبالت	وابسته به قیمت و دسترسی تنگستن
کاربرد شاخص	مته، فرز، قلاویز، برقو، تیغه و ابزار سردکار	ابزار برش در دمای بالاتر و شرایط سخت‌تر	ابزارهای برشی سنتی با نیاز به سختی گرم بالا

برای ابزار عمومی که به تعادل عمر لبه، چقرمگی، قیمت و قابلیت ساخت نیاز دارد، M2 معمولاً انتخاب اول است. اگر دمای لبه و سرعت برش بیشتر باشد، M35 می‌تواند عملکرد بهتری ارائه کند. در پروژه‌هایی که گرید تنگستن‌دار کلاسیک مشخص شده است، می‌توان مشخصات فولاد 1.3355 یا T1 را نیز بررسی کرد.

محدودیت‌هایی که پیش از خرید باید بدانید

فولاد 1.3343 ضدزنگ نیست و برای انبارش یا محیط مرطوب به محافظت سطحی نیاز دارد.
کیفیت کاربیدها و یکنواختی ساختار در تمام کارخانه‌ها یکسان نیست؛ فقط نام M2 معیار کافی برای خرید نیست.
عملیات حرارتی نادرست می‌تواند با وجود آنالیز مناسب، عمر ابزار را به‌شدت کاهش دهد.
ماشین‌کاری و سنگ‌زنی پس از سختکاری دشوار و پرهزینه است و باید در برنامه ساخت لحاظ شود.
در سرعت‌ها و دماهای برش بسیار بالا، گریدهای کبالت‌دار، پودری یا کاربیدی ممکن است انتخاب بهتری باشند.
جوشکاری این فولاد یک عملیات عمومی نیست و باید فقط با دستورالعمل تخصصی و هماهنگی تأمین‌کننده انجام شود.
معادل‌های M2، SKH51 و S600 در سفارش‌های حساس باید با آنالیز و سرتیفیکت تطبیق داده شوند.

اطلاعات لازم برای ثبت سفارش فولاد 1.3343

برای دریافت پیشنهاد دقیق‌تر، هنگام استعلام خرید فولاد 1.3343 موارد زیر را اعلام کنید:

نوع مقطع؛ میلگرد، تسمه، ورق، بلوک یا قطعه برش‌خورده
قطر، ضخامت، عرض، طول، تعداد یا وزن موردنیاز
نوع ابزار یا قطعه‌ای که قرار است ساخته شود
شرایط کار؛ سرعت برش، دمای تقریبی، ضربه و نوع متریال مقابل
وضعیت تحویل؛ آنیل یا سختکاری و تمپرشده
سختی نهایی موردنیاز پس از عملیات حرارتی
برند، کشور سازنده یا روش ذوب موردنظر
نیاز به سرتیفیکت، کنترل سختی یا خدمات برش
شهر مقصد و شرایط ارسال

سؤالات متداول فولاد 1.3343

آیا فولاد 1.3343 همان M2 است؟

1.3343 با نام EN برابر HS6-5-2C شناخته می‌شود و معادل رایج آن در استاندارد AISI، فولاد M2 است. بااین‌حال، در خریدهای حساس باید ترکیب شیمیایی و سرتیفیکت کارخانه کنترل شود.

آیا 1.3343 همان فولاد خشکه هوایی است؟

بله. «خشکه هوایی» نام رایج بازار ایران برای خانواده فولادهای تندبر یا HSS است. این نام به توانایی فولاد در سخت‌شدن با روش‌های کوئنچ ملایم‌تر و حفظ سختی در دمای کار اشاره دارد، نه اینکه هر قطعه‌ای بدون چرخه عملیات حرارتی دقیق قابل‌استفاده باشد.

سختی فولاد M2 بعد از عملیات حرارتی چقدر است؟

سختی نهایی معمولاً حدود 62 تا 65 HRC است، اما دمای آستنیته، تعداد مراحل تمپر، اندازه مقطع، کارخانه سازنده و سختی هدف می‌توانند نتیجه را تغییر دهند.

تفاوت M2 و M35 چیست؟

M35 معمولاً حدود 5 درصد کبالت دارد و در دمای بالاتر، سختی گرم بهتری ارائه می‌کند. M2 فاقد کبالت اسمی است و برای بسیاری از ابزارهای عمومی، تعادل مناسب‌تری میان چقرمگی، قیمت و قابلیت ساخت دارد.

آیا فولاد 1.3343 برای ساخت مته و قلاویز مناسب است؟

بله. مته، قلاویز، فرز، برقو و ابزار خان‌کشی از کاربردهای اصلی این گرید هستند. هندسه ابزار، عملیات حرارتی، سنگ‌زنی و نوع پوشش نیز در عمر نهایی به‌اندازه انتخاب گرید اهمیت دارند.

آیا M2 برای پوشش PVD مناسب است؟

بله. 1.3343 زیرلایه مناسبی برای بسیاری از پوشش‌های PVD و CVD است، مشروط بر اینکه سختی زیرلایه، آماده‌سازی سطح و دمای فرایند پوشش با ابزار و چرخه تمپر سازگار باشد.

فولاد M2 در چه مقاطعی عرضه می‌شود؟

این گرید معمولاً به‌صورت میلگرد و تسمه عرضه می‌شود و امکان بررسی ورق، پلیت، بلوک یا قطعه برش‌خورده نیز وجود دارد. ابعاد، برند و شرایط تحویل باید براساس موجودی روز استعلام شود.

خرید فولاد 1.3343 از مهندسی فولاد ابزار البرز

فولاد 1.3343 برای سازندگانی مناسب است که از ابزار خود فقط سختی بالا نمی‌خواهند و به پایداری لبه، مقاومت سایشی، استحکام فشاری و عملکرد قابل‌اعتماد در دمای برش نیز نیاز دارند. همین تعادل باعث شده M2 یکی از شناخته‌شده‌ترین گزینه‌ها برای ساخت ابزارهای برشی و سردکار باشد.

در خرید این گرید باید علاوه بر نام فولاد، برند، روش ذوب، ساختار متالورژیکی، وضعیت تحویل، ابعاد و سرتیفیکت نیز بررسی شود. کارشناسان مهندسی فولاد ابزار البرز برای بررسی موجودی، انتخاب مقطع مناسب و هماهنگی برش و ارسال در کنار شما هستند.

خرید فولاد 1.3343 با مشاوره تخصصی
استعلام موجودی فولاد M2 به‌صورت میلگرد، تسمه و قطعات برش‌خورده، بررسی کشور سازنده، ارائه سرتیفیکت، بارگیری و ارسال به سراسر کشور:

☎️ 02166674993 | 02166672793 | 02166671850 | 02166670819
واتس‌اپ: 09909590413

مدول الاستیسیته	[103 x N/mm2 ] 217
رسانایی گرمایی	[W/m.K] 19
ظرفیت گرمایی ویژه	[J/g.K] 0.46
چگالی	[g/cm3 ] 8.12
مقاومت الکتریکی	[Ohm mm2 /m] 0.54
دمای آنیل کردن	820 تا 850 درجه سانتیگراد
تنش تسلیم	تا دمای 650 درجه سانتیگراد
دمای سخت کردن	دمای 1190 – 1230 درجه سانتیگراد
فورج	900-1150 درجه سانتیگراد